Wat betekent het om te dromen over het uitvinden van een nieuwe letter?

Dromen dat je een nieuwe letter uitvindt, kan worden gezien als een kleine vorm van 'worldbuilding': een teken met een vorm, klank en plek in een verhaal. De details zijn aan jou om te interpreteren, zonder dat er één vaste betekenis aan verbonden is.

Een creatieve interpretatie van een uitgevonden letter

Een nieuwe letter bevindt zich op het grensvlak tussen tekenen en schrijven. Het kan eruitzien als een gehaakte lijn, een ring met een opening, of een vorm die verandert zodra je de bladzijde omslaat. In een droomscene voelt het teken misschien minder als een op te lossen raadsel en meer als een object dat je hebt gemaakt. Je kunt het zien als een uitnodiging om te fantaseren: wat kan dit teken doen in de wereld van de droom?

Die benadering kent een reële artistieke parallel. Kunstenaars hebben vertrouwde letters vaker gebruikt als visueel materiaal, schommelend tussen leesbare symbolen en abstracte vormen. The Metropolitan Museum of Art beschrijft werken waarin letters veranderen in patronen, afbeeldingen, tekens of bijna abstracte composities. De National Gallery of Art heeft eveneens speelse en analytische toepassingen van alfabetletters door kunstenaars gepresenteerd. Deze voorbeelden definiëren een droom niet; ze bieden manieren om naar het visuele spel ervan te kijken. (The Met, “Letterforms and Writing in Contemporary Art” (https://www.metmuseum.org/essays/letterforms-and-writing-in-contemporary-art); National Gallery of Art, “Modern Lab: The Found Alphabet” (https://www.nga.gov/exhibitions/modern-lab-found-alphabet))

Als je uitgevonden karakter mooi was of fijn om te tekenen, kun je ervoor kiezen de scène te interpreteren als een beeldend moment: het plezier zit in de rondingen, de balans of de kleur. Als het grappig leek, buitenproportioneel groot of onhandig, kun je inspelen op het komische of speelse karakter ervan. Dat zijn creatieve opties om te reageren op herinnerde details, geen conclusies dat de droom één verborgen boodschap bevat.

Begin met de vorm van de letter

Voordat je beslist wat de letter in je eigen verhaal zou kunnen betekenen, beschrijf je wat je daadwerkelijk hebt gezien. Een paar concrete kenmerken kunnen het makkelijker maken om de scène opnieuw voor de geest te halen zonder er een code met een vast antwoord van te maken.

Was het teken hoekig of rond? Bestond het uit één streek of meerdere? Werd het geschreven met een potlood, op een muur geschilderd, in hout gekerfd, in metaal gestanst of getekend met gloeiend licht? Leek het op een bekende letter, een voorwerp, een wezen, of op niets dat je kunt benoemen? Bleef het hetzelfde telkens wanneer je ernaar keek, of veranderde het?

Het materiaal kan een startpunt bieden voor een fictieve lezing. Een letter die in klei is gedrukt, hoort wellicht thuis op een antiek ogende tablet of in een denkbeeldige werkplaats; een neonreclame past misschien bij een verhaal in een felle, drukke stad; een teken in het zand kan bewust tijdelijk van aard zijn. Deze mogelijkheden vloeien voort uit de rekwisieten en de setting van de scène. Je kunt kiezen voor de optie die het sterkste beeld oplevert en de rest terzijde schuiven.

Probeer een eenvoudige beschrijving: “Een blauw, drietandig teken, met krijt op een schoolbord getekend.” Die zin legt zichtbare details vast voordat er een verhaal aan wordt toegevoegd. Vraag je vervolgens af welke setting of activiteit dat beeld interessant zou maken: een spelletje in een klaslokaal, een landkaart, een uithangbord van een winkel of een pagina in een veldnotitieboek. Het is niet nodig om te besluiten dat één specifieke setting de juiste is.

Stel je voor wat de letter doet

Een handige manier om de scène te verkennen, is door de uitgevonden letter een functie te geven in een kort fictief verhaaltje. Het kan het eerste teken zijn van een verzonnen alfabet, een symbool op een schatkaart, een personage in een prentenboek of een logo van een klein denkbeeldig winkeltje. Dit zijn inspiratiebronnen, geen uitspraken over wat het uitvinden van een letter over jou zegt.

Als de letter in de droom een klank had, kun je dat geluid aan de scène toevoegen. Zou het een zacht gezoem zijn, een klik, een rollende toon of een geluid dat zich moeilijk laat opschrijven? Als het geen klank had, werkt het misschien als een puur visueel teken, gebruikt om een plek aan te duiden of een voorwerp te versieren. Het onderscheid in de echte wereld tussen tekens, klanken en schriftsystemen kan een nuttige achtergrond vormen voor dit soort spel: schriftsystemen werken immers niet allemaal op dezelfde manier, en het overzicht van schriften in Unicode omvat zowel alfabetten als andere tekensystemen. (The Unicode Standard, Chapter 8 (https://www.unicode.org/versions/Unicode16.0.0/core-spec/chapter-8/))

Je kunt ook bepalen of de letter deel uitmaakt van een compleet systeem of een eenmalige uitvinding blijft. In een verhaal kan een enkel onbekend karakter op één specifieke deur verschijnen en nergens anders. Of het kan het begin zijn van een reeks: misschien staat elk nieuw teken voor een klank, een richting, een kleur of de naam van een personage. Het Internationaal Fonetisch Alfabet is bijvoorbeeld een bestaande set symbolen die wordt gebruikt om spraakklanken weer te geven; dat betekent niet dat een droomletter per se een klankwaarde moet hebben. Het biedt simpelweg een mogelijke creatieve route als je een uitgebreider systeem rondom het beeld wilt opbouwen. (International Phonetic Association, “The International Phonetic Alphabet” (https://www.internationalphoneticassociation.org/content/ipa-chart))

Geef je letter als eenvoudige oefening drie fictieve eigenschappen: een naam, een klank of gebaar, en een plek waar hij verschijnt. Je zou een lusvormig, zilverkleurig teken bijvoorbeeld 'het lantaarnteken' kunnen noemen, bedenken dat het een aanwijzing is om een pagina om te slaan, en het op de deur van een denkbeeldig observatorium plaatsen. Deze details zijn puur voor de oefening bedacht; ze vormen geen bewijs voor een vooraf bepaalde betekenis.

Let op wat er rondom de uitvinding gebeurde

De handelingen eromheen kunnen bepalend zijn voor het soort creatieve interpretatie dat nuttig aanvoelt. Was je alleen aan een bureau, liet je de letter aan iemand zien, of zag je hem op een muur verschijnen? Vond je hem doelbewust uit, ontdekte je hem terwijl hij er al stond, of bleef je hem aanpassen tot hij er goed uitzag? Kwamen er in de scène papier, gereedschappen, een boek, een scherm of een groot openbaar oppervlak voor?

Als iemand anders in de scène de letter bewonderde, kun je een verhaal bedenken over een gezamenlijk kunstproject of een denkbeeldig alfabet waarin les wordt gegeven. Als niemand hem opmerkte, kun je je een pagina in een persoonlijk schetsboek voorstellen of een geheim teken in een fictieve setting. Als het teken zich bleef vermenigvuldigen, leent de scène zich misschien voor een speels patroon of een complete geïllustreerde taal. Elke optie volgt een zichtbare gebeurtenis in de droom; geen ervan hoeft te staan voor een relatie in de echte wereld of te voorspellen wat er gaat gebeuren.

De maker in de scène is wellicht ook interessanter dan het voltooide teken. Misschien lag de nadruk in de droom op de beweging van je hand, het geluid van een pen of het gevoel van kiezen tussen twee vormen. Een verhaal zou kunnen draaien om het proces: een letter die wordt uitgeprobeerd met verschillende soorten inkt, ondersteboven wordt gedraaid, wordt vergroot tot het een muurschildering wordt, of opnieuw getekend als een minuscuul embleem. De hedendaagse kunst biedt voorbeelden van lettervormen die zowel als visuele tekens en gebaren als leesbare tekst worden behandeld. (The Met, “Letterforms and Writing in Contemporary Art” (https://www.metmuseum.org/essays/letterforms-and-writing-in-contemporary-art))

Maak van het beeld een klein creatief project

Als je de scène mee wilt nemen buiten de droom, maak dan een snelle schets uit het geheugen. Het hoeft niet perfect overeen te komen met de droom. Voeg een bijschrift toe waarin je de plek beschrijft waar je de letter zag, en kies vervolgens één manier om dit verder uit te werken:

• Teken drie versies waarin je steeds één kenmerk verandert, zoals de dikte, richting of het aantal streken.

• Plaats de letter op een denkbeeldig voorwerp, zoals een toegangskaartje, vlag, boekrug of winkeletalage.

• Schrijf een korte scène waarin een personage het teken vindt en besluit wat ermee te doen.

• Bedenk twee aangrenzende letters en rangschik het drietal als een decoratief patroon of een verzonnen woord.

Dit zijn manieren om met het beeld te spelen, geen toetsen met een goede of foute uitkomst. Als je herinnering onvolledig is, kunnen de ontbrekende delen blanco blijven of keuzes worden die je nu maakt. Misschien geef je er de voorkeur aan om alleen de oorspronkelijke vorm te behouden, zonder er een klank aan te koppelen of deze in een groter alfabet te plaatsen.

Afsluitende gedachte

Een uitgevonden letter geeft je een buitengewoon concreet beeld om mee te werken: een teken dat je kunt beschrijven, opnieuw kunt tekenen, een naam kunt geven of in een verhaal kunt plaatsen. Begin met het uiterlijk en de actie eromheen, en volg daarna de creatieve mogelijkheid die prettig aanvoelt. Het kan een enkel vreemd symbool blijven, of het eerste puzzelstukje worden van een wereld die je zelf creëert.

Bronnen

• “Letterforms and Writing in Contemporary Art,” The Metropolitan Museum of Art (https://www.metmuseum.org/essays/letterforms-and-writing-in-contemporary-art)

• “Modern Lab: The Found Alphabet,” National Gallery of Art (https://www.nga.gov/exhibitions/modern-lab-found-alphabet)

• “Chapter 8: Writing Systems,” The Unicode Standard, Version 16.0.0 (https://www.unicode.org/versions/Unicode16.0.0/core-spec/chapter-8/)

• “The International Phonetic Alphabet,” International Phonetic Association (https://www.internationalphoneticassociation.org/content/ipa-chart)