Usłyszenie autorskiej piosenki we śnie

Piosenka, która wydaje się nowa, może nadejść z głosem, fragmentem melodii lub całym wyobrażonym występem. Zwróć uwagę na jej słuchowe i wizualne detale, a następnie wykorzystaj je jako opcjonalny materiał twórczy, a nie szyfr o jednym, ustalonym znaczeniu.

Zacznij od tego, co sprawiło, że piosenka wydała się oryginalna

Określenie „oryginalna” może opisywać różne elementy sceny muzycznej. Być może melodia wydawała się nieznana, słowa były wyraziste, a wykonanie miało brzmienie, jakiego nigdy wcześniej nie słyszałeś. Może piosenka zdawała się należeć do konkretnego wokalisty lub zespołu wewnątrz tej sceny, nawet jeśli nie potrafiłeś ich nazwać. Nie musisz decydować, czy poza snem zostałaby uznana za oryginalną kompozycję. Zacznij od szczegółu, który nadał jej tę jakość w twoim odczuciu.

Piosenka może łączyć w sobie kilka elementów. Amerykański urząd ds. praw autorskich (U.S. Copyright Office) definiuje utwór muzyczny jako muzykę, w tym wszelkie towarzyszące jej słowa, podczas gdy nagranie dźwiękowe utrwala konkretne wykonanie. W swoich materiałach referencyjnych wymienia melodię, rytm, harmonię i tekst jako elementy utworów muzycznych. Te rozróżnienia mogą być przydatne jako twórcza lista kontrolna: co usłyszałeś w melodii, słowach, rytmie, aranżacji lub głosie? Nie określają one jednak, co dana scena oznacza. U.S. Copyright Office: Musical Compositions and Sound Recordings (https://www.copyright.gov/register/pa-sr.html)

Odtwórz tę chwilę poprzez jej szczegóły

Zamiast próbować odtworzyć całą piosenkę, zanotuj te części, które wciąż masz w pamięci. Czy pojawiła się powtarzająca się fraza, wznosząca się lub opadająca melodia, miarowy puls, nagła pauza lub dźwięk przypominający instrumenty smyczkowe, klawisze, klaskanie bądź perkusję? Jeśli słowa są niewyraźne, to również zapisz. „Kilka wyraźnych sylab, po których następuje nucenie” to przydatne spostrzeżenie; wypełnianie luk wymyślonym tekstem to już osobny wybór twórczy.

Sceneria może sprawić, że wyobrażony występ stanie się żywy. Wyobraź sobie wokalistę w pojedynczym świetle reflektora, przy pianinie w pustym pokoju lub na odległym końcu jaskrawo udekorowanej sali. Potraktuj to jako warianty do opowiadania lub szkicu, a nie wskazówki wymagające odszyfrowania. Niewielki przedmiot może zakotwiczyć scenę: mikrofon ze wstążką przywiązaną do statywu, kartka z tekstem na podłodze lub czerwona lampka obok konsolety mikserskiej.

Spróbuj oddzielić to, co pamiętasz, od tego, co dodajesz. W rubryce „usłyszane” zapisz zapamiętane tempo, głos i wszelkie słowa. W rubryce „wyobrażone” wybierz paletę barw, miejsce lub instrument, które mogłyby rozwinąć scenę. Wyraźne rozdzielenie tych dwóch list tworzy przestrzeń do zabawy, zachowując jednocześnie różnicę między obserwacją a inwencją.

Wybierz użyteczny kierunek twórczy

Piosenka może stać się początkiem krótkiej sceny. Kto występuje, a kto słucha? Czy publiczność siedzi blisko siebie, obserwuje z balkonów, czy może składa się z pustych krzeseł? Czy muzyka dobiega od widocznego muzyka, małego głośnika na parapecie, czy chóru poruszającego się na tle malowanej scenografii? Wybierz szczegóły, które tworzą spójną scenerię, a następnie pozwól scenie zatrzymać się tam, gdzie chcesz.

Możesz też podejść do tego jak do notatnika autora piosenek. Nadaj wyobrażonemu utworowi tytuł roboczy, zanotuj rytm w postaci zwykłych sylab, takich jak „da-da, pauza, da”, i opisz melodię słowami w stylu „trzy szybkie nuty, a potem długa, wybrzmiewająca nuta”. Jeśli jeden fragment tekstu był wyraźny, zachowaj tylko ten fragment. Zwrotkę lub refren możesz wymyślić później, jednoznacznie traktując to jako nowy tekst, a nie materiał zapamiętany.

Piosenka nie potrzebuje kompletnego tekstu, by dostarczyć materiału. Zgodnie z opisem utworów muzycznych sporządzonym przez Copyright Office tekst stanowi ich część, gdy towarzyszy muzyce, a publikacja Compendium określa, że słowa mogą być mówione lub śpiewane, włączając w to sylaby pozbawione struktury syntaktycznej. W przypadku notatek twórczych pozostawia to mnóstwo miejsca na bezsłowny refren, nuczoną frazę lub powtarzające się dźwięki. Możesz zbudować scenę na różnicy między głosem śpiewającym słowa a chórem niosącym same samogłoski. Compendium of U.S. Copyright Office Practices, Chapter 800 (https://www.copyright.gov/comp3/docs/compendium-12-22-14.pdf)

Wykorzystaj wyobrażoną piosenkę jako rekwizyt w historii

Zastanów się, jaką funkcję pełni muzyka w tej scenie. Czy przerywa rozmowę, rozpoczyna paradę, towarzyszy przedstawieniu kukiełkowemu, czy rozbrzmiewa echem podczas podnoszenia malowanej kurtyny? Być może postać próbuje podążać za melodią na targu, gdzie każde stoisko dokłada inny instrument. Może piosenkarz jest sylwetką, której twarz nigdy nie zostaje pokazana. Są to możliwości fabularne, a nie twierdzenia na temat słuchacza czy przyszłości.

Praktycznym sposobem na rozwinięcie takiego pomysłu jest wybranie trzech konkretnych składników: miejsca, przedmiotu i dźwięku. Na przykład umieść akcję na wyłożonej kafelkami stacji; postaw papierowy lampion na ławce; niech odległy głos śpiewa melodię na tle miarowego, szeleszczącego rytmu miotełek. Dodaj jedno działanie — ktoś składa mapę w rytm muzyki — i masz wizualny punkt wyjścia, który może stać się akapitem, scenopisem lub szkicem.

Możesz także zbudować scenę słuchania wokół kontrastu. Zestaw jasną melodię z ciemnym pokojem, powolnego walca z tętniącą życiem kuchnią lub cichy głos z monumentalną scenografią. Kontrast to po prostu wybór warsztatowy: pomaga czytelnikowi lub widzowi wyobrazić sobie dwie jakości naraz. Nie ma jednej interpretacji, którą należy mu przypisać.

Zobacz, jak piosenki nabierają kształtu na papierze

Zbiory archiwalne stanowią namacalny, twórczy punkt odniesienia. Biblioteka Kongresu (Library of Congress) opisuje zbiory obejmujące rękopisy muzyczne, maszynopisy tekstów, szkice, partytury i inne materiały robocze. Jej kolekcja poświęcona George’owi i软Irze Gershwinom dokumentuje na przykład powstawanie i produkcję piosenek poprzez materiały od szkiców muzycznych i kart z tekstami po pełne partytury i głosy orkiestrowe. Ten zapis różnorodnych wersji roboczych dostarcza cennej wskazówki do ćwiczenia twórczego: wyobrażoną piosenkę można badać we fragmentach, a sam fragment może wystarczyć, by zacząć. Library of Congress: George and Ira Gershwin collection, 1895–2008 (https://www.loc.gov/item/2010561028/)

Spróbuj stworzyć „kartę piosenki” z osobnymi miejscami na tytuł, melodię, słowa, wykonawców, instrumenty i scenerię. Wypełnij tylko to, co pamiętasz, i zostaw puste miejsca tam, gdzie sen niczego nie podpowiedział. Następnie dodaj drugą warstwę w innym kolorze: wymyślone szczegóły, które chcesz wypróbować. Możesz zamienić zanucony fragment w refren, zaprojektować okładkę wyimaginowanej płyty lub narysować pomieszczenie, w którym odbył się występ.

Jeśli piosenka sprawia wrażenie kompletnej, opisz jej kształt bez konieczności stosowania formalnych terminów muzycznych. Czy zaczęła się cicho i stawała się głośniejsza? Czy powrócił refren? Czy zakończyła się finałowym akordem, wyciszyła się, czy urwała w połowie wersu? Jeśli nie potrafisz tego określić, ta niepewność sama w sobie może ukierunkować dzieło: półotwarta kurtyna, strona z niedokończoną ostatnią linijką lub muzycy czekający na znak dyrygenta.

Zadbaj o to, by notatki były wystarczająco szczegółowe do ponownego wykorzystania

Krótki zapis pozwala zachować detale bez wtłaczania ich na siłę w gotową interpretację. Zanotuj skalę lub fakturę głosu potocznym językiem — niski i chropowaty, zwiewny i lekki, wiele głosów śpiewających unisono. Jeśli tylko tyle potrafisz określić, opisz tempo jako wolne, żwawe lub nierówne. Dodaj wszelkie widoczne kolory, ubrania, oświetlenie czy ruchy. Konkretne przymiotniki okazują się zazwyczaj bardziej przydatne w przyszłości niż ogólne etykiety, takie jak „dziwny” czy „piękny”.

Jeśli jakaś fraza wydaje się znajoma, możesz oznaczyć ją jako niepewną i powstrzymać się od budowania faktograficznej historii wokół jej źródła. Scena może przypominać ci dany gatunek, instrument lub styl wykonawczy; potraktuj to podobieństwo jako skojarzenie do zbadania, a nie dowód na to, że grała konkretna, istniejąca w rzeczywistości piosenka. Jeśli później stworzysz na podstawie tej sceny nowy utwór, zadbaj o wyraźne zaznaczenie własnych dodatków w notatkach.

Refleksja końcowa

Usłyszenie autorskiej piosenki we śnie można potraktować jako małą scenę twórczą: zbierz to, co pamiętasz na temat melodii, słów, głosu, scenerii i wykonania, a następnie wybierz, które szczegóły chcesz rozwinąć. Piosenka może stać się fragmentem tekstu, obrazem scenicznym lub początkiem opowiadania. Możesz pozostawić pewne części niedokończone, zmienić scenę lub po prostu zachować notatki w obecnej postaci.

Źródła

• U.S. Copyright Office, „Musical Compositions and Sound Recordings”: https://www.copyright.gov/register/pa-sr.html

• U.S. Copyright Office, „Compendium of U.S. Copyright Office Practices, Third Edition”, Chapter 800: https://www.copyright.gov/comp3/docs/compendium-12-22-14.pdf

• Library of Congress, „George and Ira Gershwin collection, 1895–2008”: https://www.loc.gov/item/2010561028/